### 4.4. Beskjering

Dette verktøyet vert først og fremst brukt for å beskjera biletet, dvs. å skjera vekk meir eller mindre av biletkantane for å framheva motivet eller gje betre balanse i biletet. Det kan også vere nyttig når du har behov for å ha biletet i eit bestemt format.

Klikk og dra med musa for å definera beskjeringsområdet. Det kjem fram eit utheva område som viser beskjeringsgrensene. For å flytta heile beskjeringsområdet, klikk i midten og dra rektangelet. Du kjan endra storleiken ved å flytta nær kanten. Musepeikaren vil endra seg og du kan dra anten éi side, viss du er i midten, eller to sider, viss du er i eit hjørne. Medan du endrar draområdet, ver storleiken på det beskårne området og sideforholdet vist i statuslinja.

Når musepeikaren viser flyttemerket, kan du bruka piltastane for å flytta beskjeringsrektangelet ein piksel om gongen. Held du nede Shift-tasten vert kvart steg på 25 pikslar.

Klikk inne i beskjeringsrektangelet eller trykk Enter-tasten for å gjera beskjeringa ferdig.

| Notat
Storleiken på lerretet vert ikkje endra ved klippinga. Innstillingane for beskjeringsverktøyet har ei innstilling Slett klipte pikslar som du kan slå på for å vera sikker på at også lerretet vert klipt.

| Tips
Du kan bruka hjelpelinjer for å plassera beskjeringsområdet. Sjå etter at Vis → Fest til hjelpelinjene er slått på.

#### 4.4.1. Slik slår du på verktøyet

Du kan slå på verktøyet på fleire måtar:

- Frå hovudmenyen via Verktøy → Transformeringsverktøya → Beskjer.

- Ved å klikka på verktøysymbolet i verktøykassen.

- Med tastatursnarvegen Shift + C.

#### 4.4.2. Valtastane

Når du klikkar inne i beskjeringsrektangelet og held nede museknappen vil handtaka forsvinne.

- hald nede Ctrl-tasten for å slå av og på Ekspander frå sentrum,

- trykkjer du ned Shift-tasten, vil du kunna slå av og på funksjonen Fast som låser nokre dimensjonar.

#### 4.4.3. Innstillingar

Figur 14.100. Dialogvindauget for verktøyinnstillingane

Normalt vert innstillingane for det valde verktøyet vist under verktøykassa så snart som du slår på verktøyet. Dersom dette ikkje er tilfelle, kan du få tilgang til dei frå biletmenyen via Vindauge → Dokkpanel → Verktøyinnstillingar som vil opna verktøyinnstillingane for det valde verktøyet. Du kan også opna verktøyinnstillingane ved å dobbeltklikka på det tilsvarande verktøyikonet i verktøykassen.

Vel berre merkte lag

  Gjer at klippinga verkar berre på det merkte laget.

Slett klipte pikslar

  Når denne er slått på, vert storleiken på lerretet justert til det klipte området. Som standard er dette valet slått av, noko som betyr at lerretet ikkje vert klipt når laga vert klipte. Dette for å hindra at du klipper bort noko ved eit uhell.

Tillat forstørring

  Dette valet gjer at beskjeringa eller endringa av storleiken også kan gjerast utanfor biletet eller laget og endatil på lerretet. Du kan såleis velje kva storleik du vil på biletet. Dersom det ikkje finst noko å beskjere, vert dette gjennomsiktig.

  Figur 14.101. Eksempel på bruk av «Tillat forstørring»

  Eit bilete på eit stort lerret

  Valet er slått på og du kan teikna beskjeringsrektangelet utanfor biletkanten.

  Det endelege biletet.

Ekspander frå sentrum

  Denne funksjonen gjer at beskjeringsrektangelet vil utvida seg frå der du først klikka, med klikkpunktet som midtpunkt. Du kan slå denne funksjonen av og på med Ctrl-tasten medan du teiknar rektangelet.

Fast

  Du har også tilgang til dette valet ved å halda nede Ctrl-tasten medan du teiknar beskjeringsrektangelet. Dette valet inneheld fleire måtar for å halda på eit fast forhold mellom dimensjonane:

  - Sideforhold: Dette er det førehandsinnstilde valet. Forholdet mellom breidd og høgd vert det same som i det opphavlege biletet.

  - Breidd / Høgd: Breidda eller høgda vert halde på den verdien som er sett i innskrivingsruta nedanfor. Førehandsvalet er sett til 100 pikslar.

  - Storleik: Breidd og høgd vert låste til tala i innskrivingsruta nedanfor. Formatet kan skrivast inn som to tal med ein bokstav mellom, eksempelvis som «150 ×100». Beskjeringsrektangelet vert sett til desse verdiane så snart du klikkar inne i biletet. Heilt til høgre finn du to knappar som bestemmer om formatet skal vera liggjande eller ståande.

Posisjon

  Desse to tekstfelta inneheld dei gjeldande vassrette og loddrette koordinata for øvre, venstre hjørne for utvalet. Du kan bruka desse felta for å justera plasseringa nøyaktig.

Storleik

  Desse to tekstfelta inneheld den gjeldande breidda og høgda på utvalet. Du kan bruka desse felta for å justera storleiken nøyaktig.

Utheving

  Dette valet fører til at biletet utanom det markerte området vert dekt av ei mørk, gjennomsiktig maske for å gjera utvalet tydelegare.

  Gjennomsikta for mørke område kan setjast med Uthev gjennomsikt-markøren.

Hjelpelinjer

  I denne menyen kan du velja kva slag hjelpelinjer som eventuelt skal brukast innføre utvalet for å gjera det enklare å utforma utvalet slik at det samsvarar med dei vanlege reglane for fotokomposisjonar.

  Seks alternativ er tilgjengelege:

  - Ingen hjelpelinjer

  - Senterlinjer

  - Tredeling

  - Femdeling

  - Gylne snitt

  - Diaginale linjer

Autokrymp

  Denne knappen vil prøva å finna ein kant i det gjeldande laget og leggja beskjeringsrektangelet mest mogleg inntil denne kanten. Denne funksjonen er nyttig berre dersom det finst område som skil seg tydeleg ut frå bakgrunnen.

  Figur 14.102. Eksempel på autokrymping

  Eit bilete med skarpe avgrensingar og eit beskjeringsrektangel.

  Eit trykk på autokrymp-knappen resulterer i at beskjeringsrektangelet er tilpassa dei skarpe avgrensingane.

Krymp fletta

  Normalt vil autokrymp bruka data frå det gjeldande laget. Dersom «krymp fletta» er slått på, vert det i staden brukt data frå alle synlege lag.

4.3. Flytteverktøyet |  | 4.5. Rotér

Report a bug in GIMP Report a documentation error