### 6.20. Lerretformat

«Lerretet» er det synlege området av eit bilete. Som standard vil storleiken på lerretet vera den same som storleiken på laga. Kommandoen Lerretformat vil opna dialogvindauget «Set format på biletlerretet» der du kan gjera lerretet større eller mindre. Om ønskjeleg kan du også endra storleiken på laga. Når du gjer lerretet større, vert det ein ledig plass rundt innhaldet av biletet. Gjer du lerretet mindre, vert det synlege området av biletet redusert. Laga vert ikkje endra og vil vera tilgjengelege utføre lerretskanten.

Når du reduserer lerretet, vert lerretsgrensa vist som ein tynn, negativ kant i miniatyren. Musepeikaren viser flyttesymbolet. Klikk og dra biletet innføre lerretsramma.

#### 6.20.1. Slå på kommandoen

Du har tilgang til denne kommandoen på hovudmenyen via Bilete → Lerretsformat ….

#### 6.20.2. Beskriving av dialogvindauget «Lerretsformat»

Figur 16.59. Dialogvindauget «Lerretsformat»

Lerretformat

Breidd, Høgd

  Du kan setja Breidd og Høgd på lerretet. Til vanleg vert desse målt i pikslar, men du kan velja andre måleeiningar, for eksempel prosent viss du ønskjer å setja dei nye dimensjonane relativt til dei gjeldande dimensjonane. Dersom lenkja til høgre for breidd og høgd ikkje er broten, vil breidd og høgd få same relative forholdet som i biletet, noko som fører til at om du endrar den eine dimensjonen vert den andre endra automatisk. Bryt du lenkja ved å klikka på ho, kan du setja breidd og høgd uavhengig av kvarandre.

  Same kva måleeining du brukar, vert informasjonen om breidd og høgd alltid vist i pikslar like under felta Breidd og Høgd saman med informasjon om oppløysinga. Du kan ikkje endra biletoppløysinga i dette dialogvindauget. Har du slike ønskje, kan du sjå meir om dette i Del 6.23, «Utskriftformat».

Forskyving

Verdiane i Forskyving bestemmer plasseringa av biletet (altså biletet, ikkje det gjeldande laget) på lerretet. Resultatet vert vist i førehandsvisinga. Dersom lerretet er mindre enn biletet, syner førehandsvisinga lerretet som ei tynn, svart ramme.

X, Y

  X og Y spesifiserer koordinata for det øvre, venstre bilethjørnet i høve til det tilsvarande lerretshjørnet. Verdiane er negative dersom lerretet er mindre enn biletet. Du kan plassere biletet på ulike måtar (men koordinata kan ikkje gå ut over lerretskanten):

  - ved å klikka og dra biletet,

  - ved å skriva verdiar i innskrivingsboksane X og Y,

  - ved å klikka på dei små pilspissane. Dette vil endra verdien med ein piksel (eining).

  - Når ein tekstboks er fokusert, kan du bruka piltastane Opp og Ned for å endra med ein piksel (ei eining), eller Pil opp og Pil ned for å endra med 10 pikslar (einingar) om gongen.

Lag

  - Endra lagstorleik: denne nedtrekkslista inneheld fleire val:

    - Ingen: Normalinnstillinga. Berre lerretet vert forandra.

    - Alle laga: alle laga vert tilbakestilte til same format som lerretet.

    - Lag med same format som biletet: Berre desse laga vert tilbakestilte til same format som lerretet har.

    - Alle synlege lag: Berre dei laga som er merkte med symbolet i lagdialogvindauget vert sette til lerretsstorleiken.

  - Fyll med: du kan fylla lag der storleiken er endra med forgrunnsfarge, bakgrunnsfarge, mellomgrå (CIELAB), kvit, gjennomsikt (standard) eller mønster.

  - Endra storleik på tekstlag: Endrar du storleiken på tekstlaga kan du ikkje redigera dei.

Senter

  Knappen Senter sentrerer biletet på lerretet. Verdiane for forskyving vert rekna ut automatisk og vist i tekstboksane.

| Notat
Når du klikkar du på knappen Endra storleik, vert lerretet sett til dei valde verdiane. Sjølve biletet og visinga av det, vert ikkje forandra. Viss laga i biletet ikkje gjekk utover kantane på lerretet før du endra storleiken, er det ingen lag på den delen av lerretet som vart lagt til ved å endra storleiken. Difor er denne delen av lerretet gjennomsiktig, noko som vert vist med eit rutemønster, og er ikke umiddelbart tilgjengeleg for teikning. Du kan anten flata ut biletet, i så fall vil du få eit bilete med eit enkelt lag som passar nøyaktig til lerretet, eller du kan bruka kommandoen Lag til biletstorleiken for å endra storleiken berre på det gjeldande laget utan å endra nokre andre lag. Du kan også laga eit nytt lag og fylla det med den bakgrunnen du ønskjer. Ved å gjera dette lagar du ein digital «passe-partout» (ei slags pappramme med opning for biletet).

#### 6.20.3. Eksempel

Figur 16.60. Det opphavlege biletet

Bakgrunnsfargen i Forgrunns-/Bakgrunnsfarge i verktøykassen er sett til gul: Originalbiletet har storleiken 100 ×100 pikslar.

Vi byrja med eit grønt bakgrunnslag på 100 × 100 pikslar. Deretter legg vi inn eit nytt raudt lag på 80 × 80 pikslar. Omrisset for det gjeldande laget er markert med ei svart og gul prikkelinje. Det raude laget fyller ikkje ut lerretet. Området som ikkje er fylt, er gjennomsiktig.

Figur 16.61. Lerretet er forstørra (laga er uendra)

Lerretet er no forstørra til 120 × 120 pikslar. Den delen av lerretet som ikkje er dekkja av biletlaga er gjennomsiktig.

Lagstorleiken er uendra.

Figur 16.62. Lerretet er forstørra (alle laga er endra)

Lerretet er forstørra til 120 × 120 pikslar. Den delen som ikkje er teikna er gjennomsiktig i det raude laget og gul (bakgrunnsfargen i verktøykassa) i det grøne bakgrunnslaget.

Alle laga er forstørra til lerretsstorleiken.

#### 6.20.4. Kva kan dette brukast til?

Du ønskjer kanskje å leggja til noko rundt biletet: forstørrer lerretet, legg til eit nytt lag med same storleik som det nye lerretet og teikna på det nye laget. Dette er det motsette av å klippa.

Du kan også bruka denne kommandoen for å beskjere eit bilete:

Figur 16.63. Sett lerretformat

Opna lenka ved sida av breidd og høgd ved å klikka på ho. Ved å endra breidd og høgd og å prøva seg fram med å flytta biletet i høve til lerretet, kan du klippa biletet eller delar av det etter ønskje. Når resultatet er slik du vil ha det, klikkar du på «Senter»-knappen og deretter på «Tilbakestill»-knappen.

Figur 16.64. Beskore bilete

| Notat
Som oftast vil du likevel finna at det er enklare å bruka beskjeringsverktøyet.

6.19. Rotering |  | 6.21. Tilpass lerret til lag

Report a bug in GIMP Report a documentation error