Arch Linux Archive (Türkçe) - ArchWiki

Jump to content

# Arch Linux Archive (Türkçe)

From ArchWiki
Status de tradução: Este artigo é uma tradução de Arch Linux Archive. Data da última tradução: 2020-01-25. Você pode ajudar a sincronizar a tradução, se houver alterações na versão em inglês.

Artigos relacionados

- Fazendo downgrade de pacotes

Arch Linux Archive (ayrıca ALA olarak da bilinir), eski adıyla Arch Linux Rollback Machine (veya ARM), resmi depoların anlık görüntülerini (snapshots), ISO imajlarını ve bootstrap tarball dosyalarını zaman damgalı olarak saklar.

Şu amaçlarla kullanabilirsiniz:

- Bir paketin önceki sürümüne dönmek (downgrade) için (son sürüm hatalıysa ve bir öncekini kullanmak istiyorsanız)
- Tüm paketlerinizi belirli bir tarihteki durumuna geri yüklemek için (sisteminiz bozulduysa ve 2 ay önceki haline dönmek istiyorsanız)
- Bir ISO imajının eski bir sürümünü bulmak için

Paketler yalnızca birkaç yıl saklanır ve daha sonra Arch Linux Geçmiş Arşivi (archive.org) bölümüne taşınır.

## Konum

Arch Linux Arşivi'ne https://archive.archlinux.org/ adresinden ulaşılabilir.

Kendi yansılarınızı (mirror) kurabilmeniz için kaynak kodu da mevcuttur.

## Dizinler

Arşiv, aşağıda detaylandırılan 3 ana dizine ayrılmıştır:

    ├── iso
    ├── packages
    └── repos

### /repos

repos dizini, aşağıdaki örnekte olduğu gibi tarihe göre düzenlenmiş resmi yansıların günlük anlık görüntülerini içerir:

    repos
    ├── 2013
    │   ├── 08
    │   │   └── 31
    │   │       ├── community
    │   │       ├── community-staging
    │   │       ├── community-testing
    │   │       ├── core
    │   │       ├── extra
    │   │       ├── gnome-unstable
    │   │       ├── kde-unstable
    │   │       ├── lastsync
    │   │       ├── multilib
    │   │       ├── multilib-staging
    │   │       ├── multilib-testing
    │   │       ├── pool
    │   │       ├── staging
    │   │       └── testing
    │   ├── 09
    │   │   ├── 01
    │   │   ├── 02
    │   │   ├── ...
    │   │   ├── 21
    │   │   └── 22
    │   ├── 10
    │   │   ├── 01
    │   │   ├── 02
    │   │   ├── ...
    │   │
    │   ├── 11
    │   └── 12
    ├── 2014
    │   ├── 01
    │   │   ├── 01
    │   │   ├── 02
    │   │   ├── ...
    │   │
    │   ├── 02
    │   ├── 03
    │   ├── ...
    │   └── 09
    │       ├── 01
    │       ├── ...
    │       └── 28
    ├── last
    ├── month
    └── week

Not: Son 3 özel dizin (last, week ve month); sırasıyla en son senkronize edilen depoya, en son pazartesi gününe ve içinde bulunulan ayın ilk gününe bağlantı oluşturur.

### /packages

packages dizini, her paketin tüm sürümlerini ve bunlara ait imzaları içerir. Her paket için bir dizin bulunur ve bu dizinler baş harflerine göre gruplandırılır.

    ├── packages
    │   ├── a
    │   │   ├── awesome
    │   │   │   ├── awesome-3.5.0-1-i686.pkg.tar.xz
    │   │   │   ├── awesome-3.5.0-1-i686.pkg.tar.xz.sig
    │   │   │   ├── awesome-3.5.0-1-x86_64.pkg.tar.xz
    │   │   │   ├── awesome-3.5.0-1-x86_64.pkg.tar.xz.sig
    │   │   │   ├── awesome-3.5.1-1-i686.pkg.tar.xz
    │   │   │   ├── awesome-3.5.1-1-i686.pkg.tar.xz.sig
    │   │   │   ├── ...
    │   │   │
    │   │   ├── ...
    │   │   ├── awstats
    │   │   └── axel
    │   │
    │   ├── b
    │   ├── ...
    │   └── z

Tüm paketlere doğrudan adlarıyla erişmek için .all adlı özel sihirli alt dizini kullanabilirsiniz. Bu dizin, her paketin tüm sürümlerini içeren tek bir düz dizin görevi görür.

    ├── packages
    │   ├── .all
    │   │   ├── awesome-3.5.1-1-i686.pkg.tar.xz
    │   │   ├── ...
    │   │   ├── zsh-5.0.2-3-i686.pkg.tar.xz
    │   │   ├── zsh-5.0.2-4-i686.pkg.tar.xz
    │   │   └── ...

Tüm paketlerin tam listesini (yüz binden fazla paket bulunmaktadır) sıkıştırılmış bir indeks olarak indirebilirsiniz: index.0.xz.

    $ curl https://archive.archlinux.org/packages/.all/index.0.xz | unxz

    0ad-a14-1-i686
    0ad-a14-1-x86_64
    0ad-a14-2-i686
    ...
    zziplib-0.13.62-1-x86_64
    zziplib-0.13.62-2-i686
    zziplib-0.13.62-2-x86_64

### /iso

iso dizini, çıkış tarihine göre sıralanmış resmi ISO imajlarını ve bootstrap tarball dosyalarını içerir.

    ├── 2014.09.03
    ├── 2014.10.01
    ├── 2014.11.01
    ├── 2014.12.01
    ├── 2015.07.01
    ├── 2015.08.01
    ├── 2015.09.01
    └── 2017.04.01
        ├── arch
        ├── archlinux-2017.04.01-x86_64.iso
        ├── archlinux-2017.04.01-x86_64.iso.sig
        ├── archlinux-2017.04.01-x86_64.iso.torrent
        ├── archlinux-bootstrap-2017.04.01-x86_64.tar.gz
        ├── archlinux-bootstrap-2017.04.01-x86_64.tar.gz.sig
        ├── md5sums.txt
        └── sha1sums.txt

## SSS

### Bir paketin sürümü nasıl düşürülür (Downgrade)

İstediğiniz paketi /packages dizininde bulun ve pacman'in kurulum için bu paketi çekmesini sağlayın. Örneğin:

    # pacman -U https://archive.archlinux.org/packages/ ... paket_adi.pkg.tar.xz

Paketi pacman aracılığıyla çağırmak, pakete ait ayrı .sig imza dosyasını otomatik olarak indirecek ve `/etc/pacman.conf` ayarlarınıza göre doğrulayacaktır.

Alternatif olarak, paketi manuel olarak indirip `pacman -U` komutuyla kurabilirsiniz.

Süreci kolaylaştıran araçlar için Sürüm Düşürme Otomasyonu sayfalarına göz atabilirsiniz.

### Tüm paketler belirli bir tarihe nasıl geri yüklenir

Tüm paketleri belirli bir tarihteki (örneğin 30 Mart 2014) sürümlerine geri döndürmek için, pacman'i o tarihe yönlendirmeniz ve `/etc/pacman.conf` dosyanızı düzenleyerek aşağıdaki sunucu yönergelerini kullanmanız gerekir:

    [core]
    SigLevel = PackageRequired
    Server=https://archive.archlinux.org/repos/2014/03/30/$repo/os/$arch

    [extra]
    SigLevel = PackageRequired
    Server=https://archive.archlinux.org/repos/2014/03/30/$repo/os/$arch

    [community]
    SigLevel = PackageRequired
    Server=https://archive.archlinux.org/repos/2014/03/30/$repo/os/$arch

Veya `/etc/pacman.d/mirrorlist` dosyanızın içeriğini aşağıdakilerle değiştirebilirsiniz:

    ##
    ## Arch Linux repository mirrorlist
    ## Generated on 2042-01-01
    ##
    Server=https://archive.archlinux.org/repos/2014/03/30/$repo/os/$arch

Ardından, veritabanınızı güncelleyin ve sürüm düşürmeye zorlayın:

    # pacman -Syyuu

PGP imzası nedeniyle bozuk/geçersiz paket hataları alırsanız, öncelikle archlinux-keyring ve ca-certificates paketlerini ayrı olarak güncellemeyi deneyin. Alternatif olarak, geçici olarak imza doğrulamayı tamamen devre dışı bırakmayı seçebilirsiniz.

Nota Kısmi güncellemeler nedeniyle arşiv yansıları ile güncel yansıları karıştırmak güvenli değildir. Olası bir indirme hatası durumunda, sistemin geri kalanıyla aynı döneme ait olmayan uyumsuz paketlerle baş başa kalabilirsiniz.

## Geçmiş Arşiv

Arch Linux Arşivi'nin bakımı önemli miktarda kaynak tüketir, bu nedenle eski paketler zaman zaman temizlenir.

Eski paketler silinmeden önce, archive.org üzerindeki özel "Arch Linux Historical Archive" koleksiyonuna yüklenir.

Geçmiş Arşiv, Arch paketlerinin belirli bir andaki "anlık görüntüsüne" doğrudan erişim yolu sunmaz. Ancak, `archive.archlinux.org` üzerinde bir yönlendirme bulunur; böylece eski paket indirmeleri otomatik olarak `archive.org` üzerindeki Geçmiş Arşiv'e aktarılır. Kullanıcı tarafında, `archive.org` üzerinden indirmenin genellikle çok daha yavaş olması dışında görünür bir etki yaşanmaz.

### Geçmiş Arşiv'de paketleri bulma

Arch Linux Historical Archive koleksiyonunda tüm paketlerin bir indeksi bulunur: https://archive.org/details/archlinuxarchive

Bir pakete tanımlayıcısı (identifier) aracılığıyla doğrudan erişmek de mümkündür. Tanımlayıcılar için genel şablon şöyledir:

    archlinux_pkg_<temizlenmiş_paket_adı>

Temizlenmiş paket adını elde etmek için, paket adındaki tüm `@`, `+` veya `.` karakterlerini alt çizgi `_` ile değiştirmeniz yeterlidir.

Örneğin, lucene++ paketinin tanımlayıcısı `archlinux_pkg_lucene__` şeklindedir.

Böylece bir paketin detay sayfasına tanımlayıcısını kullanarak erişebilirsiniz, örneğin: https://archive.org/details/archlinux_pkg_lucene__

archive.org Python istemcisi ile arama yapmak da mümkündür:

    $ ia search subject:"archlinux package" subject:'mysql'
    {"identifier": "archlinux_pkg_ejabberd-mod_mysql"}
    {"identifier": "archlinux_pkg_ejabberd-mod_mysql-svn"}
    {"identifier": "archlinux_pkg_gambas3-gb-db-mysql"}
    {"identifier": "archlinux_pkg_gambas3-gb-mysql"}
    {"identifier": "archlinux_pkg_libgda-mysql"}

### Geçmiş Arşiv'den paket indirme

Mevcut tüm paket sürümlerine (ve imzalarına) paketin indirme sayfasından erişilebilir: https://archive.org/download/archlinux_pkg_lucene__

pacman kullanarak bir paketi indirmek, doğrulamak ve kurmak için:

    # pacman -U https://archive.org/download/archlinux_pkg_cjdns/cjdns-16.1-3-x86_64.pkg.tar.xz

Paket doğrulaması pacman'in `RemoteFileSigLevel` seçeneği tarafından kontrol edilir. Unutmayın ki pacman kullanıyorsanız, bağımlılıkları kendiniz çözmeniz gerekecektir.

Ayrıca archive.org Python istemcisini de kullanabilirsiniz:

    # Bir paketin belirli bir sürümünü indirir
    $ ia download archlinux_pkg_cjdns cjdns-16.1-3-x86_64.pkg.tar.xz{,.sig}

    # Bir paketin tüm x86_64 sürümlerini imzalarıyla birlikte indirir
    $ ia download archlinux_pkg_cjdns --glob="*x86_64.pkg.tar.xz*"

## Tarihçe

- Orijinal ARM (Archlinux Rollback Machine), 18 Ağustos 2013 tarihinde kapatıldı. [1]
- Yeni arşiv, 31 Ağustos 2013'ten beri seblu.net üzerinde barındırılmaktadır.
- 13 Ekim 2015'te yeni URL'ye geçildi ve eski ARM hiyerarşisi kapatıldı. Yeni bir yazılım olan agetpkg-gitAUR tanıtıldı.
- 19 Aralık 2015 tarihinde archive.archlinux.org adresine taşındı. [2]

Categories:

- Package management (Türkçe)
- Arch projects (Türkçe)

Arch Linux Archive (Türkçe)
Add topic